1- موانع فرهنگي مشارکت سياسي زنان

فرهنگ از دو جهت براي ورود زنان به عرصه سياسي يا به عبارتي مشارکت سياسي زنان مانع ايجاد کرده است؛ فرهنگ مردسالاري حاکم، فرصت و امکان فعاليت و ورود زنان را به عرصه سياسي - اجتماعي با انگاره هاي خود از قبيل ناتوانمند بودن، مدير و مدبر نبودن، ضعيف بودن و... مهيا نمي سازد، يا اگر مهيا مي سازد شرايط ورود به آن سخت و ارزشي است.

و دوم اينکه عرصه براي مشارکت سياسي به گونه يي تصوير شده است که تنها براساس علايق مردانه شکل مي گيرد و در آن پرداختن به حوزه مسائل زنان، زنانه تلقي مي شود. به عبارتي هنگامي که زنان در عرصه سياسي مباحث زنان را مطرح کنند، بي اهميت جلوه مي کند چرا که توانمندي را در بحث و چانه زني پيرامون سياست به آن معنايي که در ذهنيت تاريخي خودشان وجود دارد و به منصه ظهور رسانده اند، مي دانند. لازم به توضيح است در عرصه سياسي ايران، مسائل زنان در آن محدوده يي مجاز و قابل رسيدگي است که ترجمان مردانه از سياست اجازه مي دهد به عبارت ديگر، رفتار پخته سياسي را رفتاري مي داند که مردان دارند يعني نگرش ها و گزينه ها و شيوه مشارکتي که خاص مردان است. رفتار زنان اگر با اين اصل تفاوت کند، ناپخته شمرده مي شود. به عنوان مثال اگر در عرصه سياسي در خصوص شخص زن، حقوقش، خواسته هايش و آزادي هايش تنها به عنوان يک موجود انساني برخوردار از حق زندگي و حق آزادي سخن گفت و بر سر آن چانه زني کرد، اين رفتار قابل قبول نيست. سياست به معناي فن اداره امور است و مسائل زنانه زنان در آن جايي ندارد.

2- موانع اقتصادي مشارکت سياسي زنان

زناني که وابسته به تامين مالي از سوي مردان خانواده خود هستند اين زمينه کمتر براي آنها فراهم شده است تا از خود استقلال اقتصادي و مالي داشته باشند و آن طوري که مي خواهند نمي توانند آزادانه و با اتکا به توان مالي خود در ساختار سياسي جامعه مشارکت کنند و اين مساله خود مانعي در راه مشارکت سياسي آنها در جامعه بوده است. زناني که هميشه مديون و وابسته به جيب مردان خانواده بوده اند، کمتر مجال اين را پيدا کرده اند تا به صورت فعال و فراگير در فعاليت هاي اجتماعي مشارکت کنند.

3- موانع سياسي مشارکت سياسي زنان

بر مبناي عرف طبقاتي، مردسالاري و... هر پديده مذکر بايد در راس امور قرار داشته باشد و «سياست مردانه» مطلقاً در جامعه حاکم شود. لذا اگر چنين ذهنيتي در جامعه خلق شود آنچه اتفاق مي افتد، اين انديشه است که مرد براي سياست ورزي و تصاحب امور سياسي گويا از بطن مادر تولد يافته است؛ و زن براي سياست ورزي و اشغال مناصب سياسي کسب کرسي هاي عالي، زايش ارزش ها و امثالهم هرگز به اصطلاح بافته و ساخته نشده است. چنين برداشت هايي نه تنها ناقض عقل و خرد است، بلکه هيچ آيين و ديني نيز آن را نپذيرفته و قبول نمي کند. در سراسر جهان کنوني و به خصوص در حال پيشرفت، طرح مشارکت سياسي زنان آن چنان که بايد و شايد مورد مداقه قرار نگرفته است. عملاً در تمام کشورها شاهد کمترين مشارکت سياسي و حتي حضور فيزيکي زنان هستيم.

راهکارهاي مشارکت سياسي زنان

1- آنچه بيش از همه بايد به آن توجه کرد، مساله جامعه پذيري سياسي و جدي گرفتن اين فرآيند است. جامعه پذيري سياسي پروسه پيوسته و مداوم يادگيري است که از طريق آن افراد با نظام سياسي، وظايف، حقوق و نقش هاي خويش در جامعه به عنوان يک شهروند داراي حق سياسي آشنا مي شوند. اين فرآيند، زنان را با شيوه هاي پذيرفته شده و تاييد شده زندگي سياسي آشنا مي کند و همچنين استعدادها و خصوصاً نقش هاي سياسي را که زنان بايد در جامعه ايفا کنند به آنان مي آموزد و در نتيجه آنان را آماده حضور در ميدان هاي مختلف سياسي مي کند.

2- آموزش نقش بسيار مهمي در ارتقاي سطح توانمندي هاي زنان براي تصدي و قبول مسووليت هاي مختلف دارد همچنان که «اميل دورکيم» مي گويد؛ آموزش، فرآيندي است که زنان از طريق آن شيوه هايي را مي آموزند که در اجتماع يا گروه، در زمينه هاي سياسي، اجتماعي و فکري داراي کارکردهايي هستند. از طريق آموزش نحوه مشارکت و آگاهي هاي لازم براي زنان به وسيله رسانه ها (مطبوعات، صدا و سيما و سازمان ها، نهادهاي گوناگون، آموزش و پرورش و آموزش عالي در قالب متون درسي و واحدهاي درسي) انجام پذيرد تا زنان جامعه از همان دوران تحصيل، آمادگي هاي لازم براي انجام فعاليت هاي سياسي و اجتماعي را کسب کنند.

3- خانواده و جامعه دست در دست يکديگر بايد به نوعي هم انديشي در مورد جايگاه ويژه زن برسند به اين معنا که شخصيت زنان از طرف جامعه، دولت و ديگر سازمان هاي اجتماعي مورد توجه اصولي، معقول و فارغ از کليشه هاي سنتي قرار گيرد و امکانات مقتضي در اختيار جمعيت هاي زنان براي مشارکت حداکثري قرار گيرد و نيز خانواده، گروه هاي همسالان، گروه همکلاسي ها و... شرايط و زمينه هاي لازم براي رشد شخصيت اجتماعي زنان را به کمک نگاهي فراجنسيتي بازيابي کنند.

*کارشناس ارشد مطالعات زنان

نوشته شده در چهارشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1389ساعت 23:4 توسط گروه5| |